Espinakak

Gehiegizko pisua

Balio energetiko urria dutenez, argaltzeko dieta egiten ari direnentzat aukerako elikagaia dira espinakak. Zuntz asko duenez, jan ondoren asetasun-sentsazioa sortzen da, eta horrek lagundu egin dezake halako dieta bat egiten.

Ikusmenerako ona

A bitaminak ikusmenarekin duen erlazioa azaltzen duen mekanismoa bitamina horren forma aktibo batekin erlazionatzen da, 11-cis-retinal delakoarekin. Honek, substantzia organiko batekin (opsina) konbinatzen du, honekin giza-begiaren erretinan aurkitzen den rodopsina izeneko konposatu aktibo bat osatzen duelarik. Intentsitate baxuko argi-izpiek makilatxoen errodopsina deskonposatzen dute (erretinan dauden argiarekiko sentikorrak diren hartzaileak), eta erreakzio kimiko batzuen ondorioz, nerbio optikoaren kitzikapena gertatzen da, eta garunean ikusizko estimuluak sortzen dira. A bitamina nahikorik ez dagoenean, itsutasuna sortzen da gauez, kotoi-txotxak intentsitate txikiko argiarekiko sentikorrak direlako. Ziazerben luteinak eta zeaxantinak lagundu egiten dute begi-makularen endekapenak eragindako ikusmen-galera prebenitzen, eta, beraz, babestu egiten dute begi-lausoen garapena. Ziazerbak kontsumitzea oso baliagarria izan daiteke begietako arazoak dituztenentzat, hala nola fotofobia, begietako lehortasuna edo gaueko itsutasuna.

Emakume haurdunak eta haurrak

Folato-eduki bikaina duenez, haurdun dagoen emakumearentzat gomendagarria da espinakak kontsumitzea. Haurdunaldiko lehen asteetan bitamina horren gabeziak, etorkizuneko haurrarengan, hodi neuralaren akatsak eragiten ditu, hala nola arantza bifidoa edo anentzefalia. Folato gehiago behar izaten dute haurrek ere, eta, beraz, barazkiak ohiko dietan sartzea oso lagungarria da gabeziei aurrea hartzeko.

Gaixotasunen prebentzioa

Eragin antioxidatzailea duten substantzien iturri garrantzitsua dira espinakak. Antioxidatzaileek erradikal askeen eragin kaltegarria blokeatzen dute. Oxigenoa dagoenean arnastea funtsezkoa da gure organismoko zelulen bizitzan, baina horren ondorioz molekula batzuk sortzen dira, erradikal askeak, eta osasunean ondorio kaltegarriak eragiten dituzte, DNA (geneak), proteinak eta lipidoak edo gantzak aldatzeko gaitasuna baitute. Badira erradikal askeen ekoizpena areagotzen duten egoerak, hala nola, ariketa fisiko bizia, ingurugiroko kutsadura, tabakismoa, infekzioak, estresa, gantz ugariko dietak eta gehiegizko eguzkitan egotea. Jakina denez, "kolesterol txarra" (LDL-c) deritzonaren aldaketak funtsezko eginkizuna betetzen du aterosklerosiaren hasieran eta garapenean. Antioxidatzaileek kolesterol txarra aldarazten duten erradikal askeak blokeatzen dituzte. Antioxidatzaile gutxi izateak arrisku kardiobaskularra, minbizia eta endekapenezko gaixotasunak eragiten ditu.

Giltzurrun-kalkuluak eta likido-erretentzioa

Ziazerbak azido oxaliko izeneko azido organiko ugari du. Konposatu hau erremolatxetan eta zerbetan ere ugaria da. Kaltzioa eta burdina bezalako mineralekin konplexu disolbaezinak eratzeko gaitasuna du hestean, eta mineral horiek ezin dira asimilatu. Pertsona batzuek "kaltzio oxalato" izeneko harriak osatzeko joera dute giltzurrunetan, eta horregatik murriztu behar da beren dietako espinaken kontsumoa. Bestetik, potasio asko eta sodio gutxi duenez, organismoan likido gehiegi egotea galarazten duen ekintza diuretikoa sustatzen du. Onuragarriak dira hipertentsioa, hiperurizemia eta hezueria izanez gero, giltzurrunetako kalkuluak (kaltzio oxalatoa izan ezik) eta likidoen erretentzioa izanez gero. Gernu-ekoizpena handitzean, likidoez gain, bertan disolbatutako hondakin-substantziak ere ezabatzen dira, hala nola azido urikoa, urea eta abar.

Heste-igarotzea laguntzen du

Espinakak ezaugarri laxanteak ditu. Zuntz ugariko elikagaiak hartzeak idorreria prebenitzen edo hobetzen laguntzen du. Gauza jakina da zuntzak lagundu egiten duela kolesterolemia eta azukreak odolera pasatzeko abiadura murrizten, eta, beraz, mesedegarria da bihotz-hodietako arriskua eta diabetesa izanez gero.

Anemiak

Burdin edo azido foliko falta anemia mota ezberdinekin erlazionatzen da. Ziazerbak ugari izaten ditu mantenugai horiek. Gainera, hematopoiesia (globulu gorriak sortzea) errazten duten beste mineral eta oligoelementu batzuetan aberatsak dira. Horregatik, anemien tratamenduan gomendatzen da.

Zefaleak

Hainbat barazkitan aminak detektatu dira. Espinakan histamina dago, eta tomatean eta alberjinian, tiramina. Konposatu horiek alergiak eta zefaleak eragin ditzakete pertsona sentikorretan. Horri buruzko ikerketa eztabaidaezinik ez dagoenez, ezin da orokortu eta, barazki horien kontsumoa debekatu aurretik, azterketa kliniko eta dietetiko sakona egin beharko da, dieta beharrik gabe ez murrizteko.